جشن آبان گان

روز آبان از ماه آبان برابر با 4 آبان

واژۀ آبان در فرهنگ ایران، آب، نماد آب های پاک و هنگام آب معنی می دهد و جشنِ آبان گان جشنِ ارج گذاشتن و پاسداری از آب های پاکِ روی زمین است.

دربارۀ پیدایش جشن آبان گان، گروهی از پژوهشگران بر این باورند که در پی جنگ هایی دراز که بین ایران و توران روی داد، افراسیابِ تورانی دستور داد تا کاریزها و نهرها را در ایران، ویران کنند. پس از پایان جنگ پسر تهماسب که زو نام داشت پیشنهاد  کرد تا کاریزها و نهر های خراب را لایروبی کنند، پس از این اقدام و مرمتِ آب راهه ها، بار دیگر آب در کاریزها روان گردید و مردم بالندگی آب ها را جشن گرفتند.

در روایت دیگری آمده است که پس از هشت سال خشکسالی که در ایران روی داد در ماه آبان سال بعد، باران شروع به باریدن کرد، آن گاه خرمی و سرسبزی باز آمد، بیماری و فقرِ مردم تمام شد و از آن زمان جشن آبان گان با شادی بیشتری بر پا گردید.

به هر حال اکنون زرتشتیان مانند بقیۀ جشن های ماهیانه، جشن آبانگان را گرامی می دارند. و به کنشِ خیر و ارزندۀ پاک نگهداشتن آب ها در زندگی انسان و پاسداری از محیط زیست سالم، گواهی می دهند.

در برخی ار روستاها هنوز آب روان در جوی قنات وجود دارد، اهالی آن محل به کنار آب روان می روند، آبان یَشت یا آبروز را که در احترام به آب سروده شده می خوانند و با نیایش خود، اهورامزدا را مورد ستایش قرار می دهند. در شهرهای بزرگ، زرتشتیان به تالار آدریان می روند دربارۀ فلسفۀ جشن ها به ویژه نقش آب در زندگی انسان سخن می گویند و جشن آبان گان را با برنامه های شاد برپا می دارند.