خاطرات« ریچارد فرای»

ایرانشناس و زبانشناس برجسته آمریکایی

ریچارد فرای و عشقش به ایران

 

بیش از۷۰ سال از زندگی اش راصرف مطالعه و پژوهش در باره ی تاریخ و فرهنگ فلات ایران کرد .

فرای به زبان های فارسی ؛ عربی ؛ روسی ؛آلمانی ؛ فرانسه ؛ اوستایی ؛ پهلوی و سغدی مسلط بود .

از کارهای مهم فرای ایجاد مرکز مطالعات خاورمیانه و ایران شناسی دانشگاه هاروارد بود .

شادروان دهخدا به سبب علاقمندی فرای به ایران شناسی به او لقب « ایراندوست » داده بود .

فرزندان این ایرانشناس بزرگ به دلیل علاقه به ایران دین خود را به زرتشتی تغییر داده اند.

ریچارد فرای کتاب های با ارزشی در باره ی فرهنگ ؛ هنر و تاریخ ایران نوشته و منتشر کرده است . این آمریکایی اهل آلاباما دو کرسی ایرانشناسی در آمریکا

برپا کرد و چندین کتاب مهم درباره تمدن ایران و تاریخ بخارا یعنی خراسان بزرگ نوشت . جمهوری اسلامی اجازه نداد جنازه او در ایران به خاک سپرده شود ..

انتشارکتاب « خاطرات ریچارد فرای» در تهران فرصت تازه ای بود تا در باره ی یکی ازخدمتگزاران تاریخ و فرهنگ کهن ایران در سایت انجمن جهانی زرتشتیان در پاریس ؛

به زندگی فرهنگی و پژوهش ها و نوشته های او بپردازیم.

   

ریچارد نلسون فرای در بیستم ژانویه۱۹۲۰ درآلا باما ایالات متحده متولد شد .ودر تاریخ ۲۷ مارس ۲۰۱۴ در بوستون، ماساچوست درگذشت .- پس از نودوچهارسال -

فرای وصیت کرده بود پیکر اورا در حاشیه زاینده رود اصفهان درکنارآرامگاه استادش « آرتورپوپ » به خاک سپارند ؛ اما با جنجال هایی که از سوی جریانات سنتی

 در جمهوری اسلامی به وجود آمد با وجود موافقت دو رییس جمهور قبلی و کنونی سرانجام پس از هفتادو سه روز بلاتکلیفی خانواده اش در ماساچوست پرونده دفن فرای در

ایران با سوزاندن جنازه این ایران شناس بزرگ در ماسا چوست یا حضور خانواده اش بسته شد .  مقام های تاجیکستان

کتاب « خاطرات ریچاردفرای » در تهران با برگردان بهمن زبردست منتشر شده است. وی در گفت وگو با ایبنا  خبرگزاری کتاب ایران گفته است : « این کتاب خاطرات ریچارد فرای

 مربوط است به زندگی و خاطرات او در ایران. کتاب  شامل دو مصاحبه و دو طرح تاریخ شفاهی ست یکی کار شهلا حائری و دیگری از ولی رضا نصر . فرای سال ها در

 ایران ؛ روسیه و تاجیکستان بوده و خاطرات گسترده ای دارد ولی این دو مصاحبه ویژه خاطرات او در ایران بوده است .


فرای از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰ عضو افتخاری سازمان «پرشن گلف آن‌لاین» بود و همواره با ارسال نامه خطاب به تحریف‌کنندگان، از نام «خلیج فارس» دفاع می‌کرد.
 
از کتاب‌های بسیاری که فرای درباره‌ی تمدن ایران و ایرانیان نوشته‌ است، می‌توان به ترجمه‌ی «تاریخ بخارا»، «میراث باستانی ایران»، «عصر زرین فرهنگ ایران» و «تاریخ باستانی ایران» اشاره کرد.